Stablecoinler

Stablecoin, sabit bir değeri, genellikle bir ABD dolarını korumak için tasarlanmış bir tokendir. İnsanların bitcoin ya da ether'in fiyat dalgalanmaları olmadan dolarları bir blokzincirde taşımasını sağlar. İstikrar bir hedeftir, garanti değil.

Neden varlar?

Blokzincirler her gün, günün her saati çalışır. Banka havaleleri öyle değil. Stablecoinler, işlem yapanların saniyeler içinde kripto ile dolara benzer bir şey arasında geçiş yapmasını sağlar. İnsanlar bunları yurt dışına para göndermek ve yerel paranın zayıf olduğu yerlerde dolar tutmak için de kullanır.

Fiyatı korumanın üç yolu

Nakit ve tahvillerle desteklenen. Bir şirket aldığı her dolar için bir token çıkarır. Rezervleri nakit ve kısa vadeli devlet borçlanma araçlarında tutar ve tokenleri dolara çevirmeyi vaat eder. En büyük iki stablecoin, USDT ve USDC, bu şekilde çalışır. Ekim 2026'da dolaşımdaki miktarları yaklaşık 184 milyar ve 73 milyar dolardı.

Kriptoyla desteklenen. Bir akıllı sözleşme, başka kriptoların yatırılması karşılığında token çıkarır. Bu teminat oynak olduğu için çıkarılan tokenlerden daha değerli olmalıdır. En bilinen örneği DAI'dir.

Algoritmik. Tam bir rezerv yoktur. Bir yazılım, genellikle ikinci bir token kullanarak arzı genişletip daraltarak fiyatı korumaya çalışır. En kötü sicile sahip tür budur.

Stablecoinler nasıl başarısız oldu?

TerraUSD, Mayıs 2022. Bu algoritmik stablecoin dolar değerini kaybetti ve kardeş tokeniyle birlikte günler içinde neredeyse sıfıra düştü. Yaklaşık 40 milyar dolarlık piyasa değeri silindi. Bir ABD jürisi daha sonra şirketi ve kurucusunu dolandırıcılıktan sorumlu buldu.

USDC, Mart 2023. Silicon Valley Bank battığında çıkaran şirketin rezervlerinden 3,3 milyar doları o bankadaydı. O hafta sonu USDC 86 sente kadar düştü. ABD makamları bankanın mevduat sahiplerini koruma altına aldıktan sonra yeniden bir dolara döndü.

İki olaydan çıkan ders: bir stablecoin, arkasında duran şey kadar istikrarlıdır.

Akılda tutulacak riskler

Rezervler. Çıkaranın iddia ettiği varlıklara sahip olmasına güveniyorsunuz.
Dondurma. Büyük dolar tokenlerini çıkaranlar herhangi bir adresteki tokenleri dondurabilir.
İtfa. Sahiplerin çoğu doğrudan çıkarandan dolar talep edemez. Bir borsada piyasa fiyatından satarlar.
Mevduat sigortası yok. Stablecoin bir banka hesabı değildir.

Yeni kurallar

Yasalar yetişmeye başladı. ABD'de GENIUS Yasası 18 Temmuz 2025'te imzalandı. Ödeme amaçlı stablecoinlerin dolar ve hazine tahvili gibi rezervlerle bire bir desteklenmesini ve bu rezervler hakkında aylık rapor verilmesini zorunlu kılıyor. Avrupa Birliği'nde MiCA düzenlemesi stablecoin çıkaranlar için kurallar koyuyor.

Kurallar bazı riskleri azaltır. Bir tokeni nakde dönüştürmez.