DeFi nedir?

DeFi, merkeziyetsiz finans (decentralised finance) ifadesinin kısaltmasıdır: bir şirket tarafından değil, herkese açık bir blokzincirdeki akıllı sözleşmeler tarafından yürütülen finansal hizmetler. Onları kendi cüzdanınızdan kullanırsınız. Bu ders bunun ne anlama geldiğini ve ne anlama gelmediğini açıklıyor.

Aynı hizmetler, farklı bir işletmeci

Bir banka ya da borsa, paranızı tutan ve kayıtları tutan bir şirkettir. DeFi'de bu işi bir akıllı sözleşme yapar. Ders 7, akıllı sözleşmeyi bir blokzincirde saklanan ve tam yazıldığı gibi çalışan bir program olarak tanımlamıştı.

DeFi'nin büyük kısmı Ethereum'da ve onun üzerine kurulan ağlarda çalışır. Ana hizmetler tanıdıktır:

Merkeziyetsiz bir borsada bir tokeni bir başkasıyla takas etmek
Faiz kazanmak için token ödünç vermek
Zaten sahip olduğunuz tokenleri teminat göstererek borç almak
Ders 10'da ele alınan ve geri kalan neredeyse her şeyin dayandığı stablecoinler

Farklı olanlar

Anahtarlarınız sizde kalır. Sözleşme tokenlerinizi yalnızca siz bir işlemi imzaladığınızda taşır. Açılacak bir hesap ya da kimlik kontrolü yoktur.
Hiç kapanmaz. Piyasalar her günün her saati çalışır.
Kod ve kayıtlar herkese açıktır. Herkes bir sözleşmeyi ve onun işlediği her işlemi inceleyebilir.
Hizmetler birbirine bağlanır. Bir hizmetten aldığınız bir token başka bir hizmette mevduat olarak kullanılabilir. Bu güçlüdür ve bir yerdeki bir arızanın başka yerlere yayılabileceği anlamına gelir.

Vazgeçtikleriniz

Yardım masası, şifre sıfırlama ya da mevduat sigortası yoktur. İmzaladığınız bir işlem kesindir. Sözleşmede bir kusur varsa ya da yanlış şeyi onaylarsanız, kimse zararınızı karşılamak zorunda değildir.

Her işlem ayrıca bir ağ ücreti gerektirir ve başarısız bir işlem de ücretlidir. Ders 32 gas'ı ele alıyor.

Ne kadar merkeziyetsiz?

Adının düşündürdüğünden daha az. Uluslararası Ödemeler Bankası 2021'de DeFi'yi inceledi ve "DeFi'de tam merkeziyetsizliğin bir yanılsama olduğu" sonucuna vardı.

Herhangi bir hizmette üç şeyi kontrol etmeye değer:

Kodu kim değiştirebilir? Pek çok sözleşme, özel anahtarlara sahip küçük bir grup tarafından güncellenebilir.
Kim oy verir? Bir yönetişim tokeninin sahipleri değişikliklere karar verir. Bu tokenler çoğu zaman kurucular ve erken yatırımcılar arasında yoğunlaşmıştır.
Web sitesini kim işletir? Sözleşme herkese açık olabilir, ama ona ulaşmak için kullandığınız site genellikle bir şirket tarafından işletilir. Kapatılabilir, değiştirilebilir ya da bir dolandırıcı tarafından kopyalanabilir.

Aynı çalışma, o dönemde DeFi'nin günlük finans için değil, çoğunlukla spekülasyon ve arbitraj için kullanıldığını tespit etti.

Denemeden önce

Önce Seviye 2'yi bitirin. DeFi yalnızca kontrol ettiğiniz bir cüzdandan çalışır.
Kaybetseniz önemsemeyeceğiniz bir miktarla başlayın.
İmzalamadan önce her cüzdan uyarısını okuyun. Ders 37 onayları açıklıyor.
Yıllardır çalışan ve bağımsız denetimler yayımlamış hizmetleri tercih edin. Bir denetim riski azaltır. Ortadan kaldırmaz.

Sonraki dört ders takası, borç vermeyi, getirilerin nereden geldiğini ve nelerin ters gittiğini ele alıyor.