Rủi ro của DeFi

DeFi loại bỏ công ty trung gian. Nó cũng loại bỏ những người lẽ ra phát hiện sai sót hoặc bù đắp tổn thất. Bài học này liệt kê các cách DeFi thất bại, để bạn nhận ra từng cách và quyết định mình chấp nhận rủi ro đến đâu.

Mã có thể sai

Hợp đồng thông minh làm đúng những gì mã của nó viết, kể cả khi mã có lỗi. Bài học 7 đã nói về việc kẻ tấn công tìm ra lỗi có thể rút sạch hợp đồng, và không ai có thể đơn giản đảo ngược điều đó.

Chainalysis, một công ty phân tích blockchain, thống kê hơn 3,4 tỷ USD bị đánh cắp khỏi các dịch vụ và ví crypto trong năm 2025. Vụ trộm lớn nhất năm đó, 1,5 tỷ USD, nhắm vào một sàn tập trung. Các dịch vụ DeFi cũng bị tấn công, dù công ty này lưu ý rằng thiệt hại của DeFi vẫn thấp so với lượng tiền nằm trong đó.

Kiểm toán có ích. Đó là việc chuyên gia bên ngoài rà soát, và nó tìm ra nhiều lỗi. Nó không chứng minh rằng không còn lỗi nào.

Nguồn giá có thể bị thao túng

Hợp đồng không nhìn thấy thế giới bên ngoài. Để biết ETH có giá 4.000 USD, một dịch vụ cho vay dựa vào oracle, một hệ thống đưa giá lên blockchain.

Nếu oracle bị lừa được thì dịch vụ cũng bị lừa được. Tháng 10/2022, một nhà giao dịch đã mua khối lượng lớn một token trên ba sàn cung cấp giá cho oracle của dịch vụ tên Mango Markets. Giá trên oracle tăng hơn 13 lần trong khoảng 30 phút. Sau đó anh ta vay dựa trên số tài sản bị thổi phồng và rút hơn 110 triệu USD. Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) gọi đó là thao túng oracle. Sau này anh ta trả lại khoảng 67 triệu USD.

Có người giữ khóa

Bài học 41 đã lưu ý rằng nhiều hợp đồng có thể được một nhóm nhỏ nâng cấp. Quyền này tồn tại để sửa lỗi. Nó cũng có nghĩa là những người đó, hoặc bất kỳ ai đánh cắp khóa của họ, có thể đổi luật hoặc chuyển tiền đi.

Hãy kiểm tra xem hợp đồng của một dịch vụ có thể thay đổi không, ai quyết định, và có độ trễ nào trước khi thay đổi có hiệu lực không.

Tài sản bên trong có thể thất bại

Một dịch vụ có thể chạy hoàn hảo mà vẫn khiến bạn mất tiền, vì những gì nó nắm giữ.

Stablecoin có thể mất neo. Bài học 10 đã nói về cách điều đó xảy ra.
Token đi qua cầu nối phụ thuộc vào cầu nối đó. Bài học 33 đã nói về các vụ hack cầu nối.
Giá giảm kích hoạt thanh lý, rồi thanh lý lại đẩy giá xuống thêm. Bài học 43 đã nói về hiệu ứng dây chuyền.

Vì các dịch vụ xây chồng lên nhau, một sự cố lan tới cả những nơi tưởng chừng không liên quan.

Trang web có thể là giả

Nhiều khoản mất chẳng liên quan gì đến lỗi mã. Một bản sao trang web của dịch vụ thật, một đường dẫn giả trong quảng cáo tìm kiếm hay một tin nhắn giả mạo dẫn bạn ký một phê duyệt trao token của mình đi. Bài học 37 đã nói chi tiết về điều này.

Không ai đền bù

Không có bảo hiểm tiền gửi và thường không có pháp nhân nào để khiếu nại. Một số nhóm đã hoàn tiền cho người dùng sau vụ trộm. Không ai bắt buộc phải làm thế.

Thói quen giúp hạn chế thiệt hại

Giữ số tiền nhỏ. Coi mọi thứ trong DeFi là tiền bạn có thể mất trắng.
Dùng ví riêng. Giữ tiền tiết kiệm trong ví không bao giờ kết nối với trang DeFi.
Ưu tiên những gì đã trụ được lâu. Dịch vụ đã giữ những khoản lớn nhiều năm là lựa chọn tốt hơn dịch vụ ra mắt tháng trước.
Vào trang qua dấu trang. Không bao giờ qua quảng cáo, tin nhắn hay kết quả tìm kiếm.
Đọc mọi yêu cầu. Nếu ví cảnh báo, hãy dừng lại.
Thu hồi các phê duyệt bạn không còn cần.
Phân tán. Đừng để tất cả trong một dịch vụ hay một stablecoin.

Lợi suất cao và rủi ro cao luôn đi cùng nhau. Bài học 44 giải thích vì sao.