"Mạng lưới và cầu nối: tránh nhầm chuỗi"

Cùng một coin hay token có thể tồn tại trên nhiều blockchain cùng lúc. Gửi nhầm mạng là một trong những cách phổ biến nhất khiến người mới mất tiền. Bài học này giải thích về mạng lưới, cầu nối và cách không mắc sai lầm với cả hai.

Những sổ cái riêng biệt

Mỗi blockchain là một sổ cái riêng. Bitcoin, Ethereum và mọi mạng lưới khác đều ghi chép riêng và không thể nhìn thấy nhau.

Ethereum còn có các mạng lớp 2 xây trên nó, rẻ hơn khi sử dụng. Mỗi mạng như vậy cũng là một sổ cái riêng.

Một token, nhiều mạng lưới

Một stablecoin phổ biến có thể được phát hành trên Ethereum, trên nhiều mạng lớp 2 và trên những blockchain không liên quan gì đến nhau. Đó là những token khác nhau có chung một cái tên.

Địa chỉ khiến mọi thứ rối hơn. Ethereum và nhiều mạng liên quan dùng cùng một định dạng địa chỉ, bắt đầu bằng 0x. Địa chỉ của bạn giống nhau trên tất cả các mạng đó. Một lần chuyển tới đúng địa chỉ nhưng sai mạng vẫn sẽ thành công. Nó sẽ đến một sổ cái mà người nhận có thể không theo dõi.

Chuyện gì xảy ra sau khi gửi nhầm mạng

Tới ví tự lưu ký của chính bạn. Khóa của bạn kiểm soát địa chỉ đó trên mọi mạng tương thích. Thường thì bạn có thể thêm mạng đó vào ví và tìm thấy coin ở đó.
Tới sàn giao dịch. Sàn kiểm soát địa chỉ. Nếu sàn không hỗ trợ mạng đó, họ có thể không ghi có cho bạn được, hoặc thu phí khôi phục thủ công. Đôi khi coin bị mất.
Tới một chuỗi không tương thích. Ví thường từ chối địa chỉ sai định dạng. Nếu lần chuyển vẫn thành công, khả năng khôi phục rất thấp.

Quy tắc khớp

Trước mỗi lần chuyển, bên gửi và bên nhận phải thống nhất hai điều: tài sản và mạng lưới.

Ở bên nhận, xem địa chỉ nạp dành cho mạng nào.
Ở bên gửi, chọn đúng mạng đó.
Nếu bên nhận không liệt kê mạng đó, đừng gửi.

Mạng rẻ nhất trong danh sách chỉ là lựa chọn tốt nếu nơi nhận hỗ trợ nó.

Cầu nối

Cầu nối chuyển giá trị giữa các mạng. Thông thường nó khóa token của bạn trên một chuỗi và phát hành token tương ứng trên chuỗi khác. Chúng thường được gọi là token bọc (wrapped). Token bọc là quyền đòi đối với bản gốc đang bị khóa.

Thiết kế này tạo ra một kho lớn tiền bị khóa, và điều đó thu hút kẻ trộm:

Tháng 3/2022, 620 triệu USD bị lấy khỏi cầu nối Ronin. FBI cho rằng vụ trộm là của nhóm Lazarus thuộc Triều Tiên.
Trong vụ hack Wormhole cùng năm, 120.000 ETH bọc trị giá 325 triệu USD đã bị đánh cắp.
Chainalysis đếm được 13 vụ hack cầu nối và khoảng 2 tỷ USD bị đánh cắp tính đến tháng 8/2022.

ethereum.org liệt kê các rủi ro: lỗi trong mã của cầu nối, và với một số cầu nối là những người vận hành có thể đóng băng hoặc lấy tiền.

Thói quen an toàn hơn

Thường bạn không cần cầu nối. Nhiều sàn cho phép rút thẳng trên mạng bạn muốn.
Ưu tiên cầu nối chính thức của mạng, vào từ trang chính thức của nó.
Gửi thử một khoản nhỏ trước.
Giữ một ít coin của mạng đích để trả phí, nếu không tiền của bạn sẽ đến nơi rồi bị kẹt.
Đừng để số tiền lớn ở dạng token bọc quá lâu.