"Không chỉ là nghệ thuật: tên miền, vé và tài sản được token hóa"

Hình ảnh đã làm NFT nổi tiếng, nhưng ý tưởng nền tảng thì đơn giản: một token độc nhất do một địa chỉ nắm giữ. Điều đó hữu ích ở bất cứ nơi nào một thứ không được phép bị nhân bản. Bài học này xem xét bốn cách dùng như vậy và câu hỏi cần đặt ra cho mỗi cách.

Tên

Địa chỉ ví là một chuỗi dài, rất dễ gõ nhầm. Ethereum Name Service, hay ENS, cho phép bạn đăng ký một cái tên dễ đọc có đuôi .eth và trỏ nó tới các địa chỉ của bạn. Người khác có thể gửi tiền tới cái tên đó.

Ba điều cần biết:

• Cái tên là một NFT. ENS mô tả các tên là được nắm giữ on-chain dưới dạng NFT. Ai giữ token thì kiểm soát cái tên.
• Nó được thuê theo năm. Bạn trả phí hằng năm. Nếu không gia hạn trước khi hết hạn, bạn có thể mất tên, và người khác có thể đăng ký nó.
• Rủi ro là tiền bị gửi nhầm chỗ. Nếu một cái tên bạn từng đưa cho người khác bị hết hạn và người khác đăng ký nó, các khoản thanh toán gửi tới tên đó sẽ về tay họ.

Một cái tên cũng dễ bị bắt chước bằng cách viết gần giống. Bài học 31 đã hướng dẫn cách kiểm tra địa chỉ trước khi gửi. Hãy kiểm tra một cái tên trỏ tới đâu theo cùng cách đó.

Vé và quyền truy cập

Tài liệu ERC-721 liệt kê khóa truy cập và ghế đánh số cho các buổi hòa nhạc và trận đấu thể thao trong số các cách dùng của tiêu chuẩn. Token đóng vai trò tấm vé. Địa điểm tổ chức hoặc trang web kiểm tra xem địa chỉ của bạn có giữ nó không.

Token chỉ chứng minh ai đang giữ nó. Cánh cửa có mở hay không phụ thuộc vào việc ban tổ chức có công nhận nó.

Biên nhận cho một chỗ trong hàng đợi

Một số giao thức dùng NFT làm biên nhận. Lido là một ví dụ. Khi bạn yêu cầu rút ETH đã stake, Lido đưa bạn một NFT đại diện cho yêu cầu rút tiền. Khi yêu cầu đã sẵn sàng, người giữ NFT đó sẽ nhận ETH.

Hai hệ quả:

• Biên nhận có thể chuyển nhượng, nên ai giữ nó thì người đó nhận được.
• Nếu bạn lỡ gửi nó đi hoặc ký một chấp thuận cho phép kẻ lừa đảo lấy nó, quyền nhận tiền cũng đi theo.

Hãy đối xử với NFT kiểu này như chính số tiền mà nó đại diện.

Tài sản được token hóa

Token hóa là tạo ra các token đại diện cho tài sản nằm ngoài thế giới tiền mã hóa. Một nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) định nghĩa đó là việc tạo ra các bản đại diện kỹ thuật số cho tài sản phi tiền mã hóa, mà họ gọi là tài sản tham chiếu. Tài sản tham chiếu có thể là trái phiếu, chứng chỉ quỹ, vàng hoặc bất động sản.

Token di chuyển trên blockchain. Tài sản thì không. Trái phiếu vẫn nằm trong một tài khoản và vàng vẫn nằm trong kho, do bên phát hành hoặc bên lưu ký nắm giữ.

Vì vậy token là một quyền đòi, và một quyền đòi chỉ đáng tin bằng bên phải thực hiện nó. Nghiên cứu của Fed cũng chỉ ra rằng token hóa gắn kết thị trường tiền mã hóa chặt hơn với hệ thống tài chính truyền thống, nên rắc rối ở bên này có thể lan sang bên kia.

Stablecoin hoạt động theo cùng nguyên tắc. Bài học 10 đã giải thích rằng stablecoin là token được bảo chứng bằng tài sản dự trữ do một bên phát hành nắm giữ.

Câu hỏi duy nhất

Với bất kỳ NFT hay token nào tự nhận là đại diện cho một thứ khác, hãy hỏi:

Ai phải thực hiện điều này, và chuyện gì xảy ra nếu họ không làm?

• Một cái tên: các hợp đồng của hệ thống tên, và chính bạn, bằng cách gia hạn đúng hạn.
• Một tấm vé: ban tổ chức.
• Một biên nhận hàng đợi: các hợp đồng của giao thức.
• Một tài sản được token hóa: bên phát hành, bên lưu ký và luật pháp của quốc gia nơi họ hoạt động.

Nếu câu trả lời là một hợp đồng thông minh, rủi ro nằm ở mã. Bài học 45 đã nói về điều đó. Nếu câu trả lời là một công ty, rủi ro chính là công ty. Dù thế nào, blockchain cũng chỉ ghi lại ai đang giữ token. Nó không buộc ai phải giao hàng.