Bitcoin (BTC) nedir?

Bitcoin ilk kripto paradır. Hiçbir bankanın ya da hükümetin çıkarmadığı, dünyanın dört bir yanındaki bağımsız bilgisayarların kontrol ettiği herkese açık bir kayıtta tutulan dijital paradır. Arzı 21 milyon coinle sınırlıdır.

Nereden geldi?

31 Ekim 2008'de Satoshi Nakamoto adını kullanan biri, birbirini tanımayan kişilerin arada kimse olmadan internet üzerinden birbirine ödeme yapmasının bir yolunu anlatan dokuz sayfalık bir makale yayımladı. İlk blok 3 Ocak 2009 tarihlidir.

Satoshi'nin kim olduğunu kimse bilmiyor. Satoshi 2010'un sonunda projeden çekildi ve Bitcoin o zamandan beri yaratıcısı olmadan işliyor. Ders 2 hikâyenin tamamını anlatıyor.

Nasıl çalışır?

Bitcoin'in kaydı bir blokzincirdir: her biri bir işlem grubunu tutan ve bir önceki bloğa kilitlenen bloklardan oluşan bir zincir. Ders 3 bu kilidi açıklıyor.

Yeni bloklar madencilikle eklenir. Madenciler tahmine dayalı bir bulmacayı çözmek için yarışır ve kazanan bir sonraki bloğu ekler. Buna iş ispatı (proof of work) denir. Yaklaşık her on dakikada bir yeni blok gelir ve ağ bu hızı korumak için bulmacanın zorluğunu her 2.016 blokta bir ayarlar. Ders 4 madenciliği ele alıyor.

Arz

Yeni bitcoin yalnızca bir blok kazmanın ödülü olarak yaratılır.

• Ödül 2009'da 50 bitcoinle başladı ve her 210.000 blokta, yani yaklaşık dört yılda bir yarıya iner.
• Nisan 2024'ten bu yana blok başına 3,125 bitcoindir. Bir sonraki yarılanmanın 2028'de olması bekleniyor.
• Toplam, 21 milyonun biraz altındaki bir sınıra yaklaşır. Ekim 2026'ya kadar 20 milyondan fazlası kazılmıştı.

Bir bitcoin, satoshi denen 100 milyon birime bölünür, yani hiçbir zaman tam bir tane almanız gerekmez. Ders 5 bu takvimi ele alıyor.

İnsanlar ne için kullanıyor?

İnsanlar bitcoini çoğunlukla uzun vadeli bir değer saklama aracı olarak tutar, sınırların ötesine gönderir ve alıp satar. Onu bir borsada tutabilir ya da anahtarları kendiniz saklayabilirsiniz. Kursun Seviye 2'si kendi kendine saklamayı öğretiyor.

Bilinmesi gereken riskler

• Fiyat dalgalanmaları. Aralık 2017'de 19.783 dolara ulaştıktan sonra bitcoin bir yıl içinde %80'den fazla düştü. Ders 17 ayrıntıları veriyor.
• Ödemeler kesindir. Onaylanmış bir işlem geri alınamaz.
• Kaybolan anahtar, kaybolan coin demektir. Hiç kimse özel bir anahtarı sıfırlayamaz.
• Enerji kullanımı. İş ispatı, tasarımı gereği çok elektrik kullanır. Ona yöneltilen başlıca eleştiri budur.
• Sabit bir arz, sabit bir fiyat değildir. Kıtlık talebi garanti etmez.

Daha fazlasını öğrenin

Temel bilgiler için Ders 1 ile başlayın, ardından Bitcoin'in kendisi için Ders 2'den 5'e geçin. Ders 14 ilk alımda size yol gösteriyor, Ders 20 ise ne kadar yatırım yapılacağını ele alıyor.