Cụm từ khôi phục là gì

Cụm từ khôi phục (seed phrase) là một danh sách từ 12 đến 24 từ bình thường có thể dựng lại mọi khóa trong ví của bạn. Nó là bản sao lưu gốc. Nó cũng là thứ kẻ trộm muốn lấy của bạn nhất.

Nó là gì

Khi bạn tạo ví, ví sinh ra một con số ngẫu nhiên rất lớn. Chép con số đó cho đúng rất dễ sai, nên ví hiển thị nó dưới dạng các từ.

Hầu hết các ví theo một tiêu chuẩn từ năm 2013 gọi là BIP39. Nó dùng một danh sách cố định gồm 2.048 từ tiếng Anh. Mỗi từ đại diện cho một mẩu nhỏ của con số.

12 từ mã hóa 128 bit ngẫu nhiên.
24 từ mã hóa 256 bit.

Cả hai đều vượt xa khả năng đoán. Từ cuối cùng còn chứa một mã kiểm tra (checksum), giúp phát hiện nhiều lỗi khi chép. Đó là lý do bạn không thể tự đặt một cụm từ bằng những từ mình thích.

Nó còn được gọi là cụm từ phục hồi, cụm từ sao lưu hoặc mnemonic.

Một cụm từ, mọi khóa

Từ hạt giống (seed), ví tính ra mọi khóa riêng tư của bạn theo một thứ tự cố định. Cùng một hạt giống luôn cho ra cùng các khóa.

Điều đó cho cụm từ khôi phục hai quyền năng:

Khôi phục. Nhập cụm từ vào một ví tương thích là khóa, địa chỉ và số dư của bạn quay lại.
Toàn quyền kiểm soát. Ai nhập cụm từ cũng có được đúng những thứ đó.

Không có khác biệt nào giữa bản sao lưu và khóa của bạn. Hãy coi các từ ấy như chính số coin.

Các quy tắc

Giữ ngoại tuyến. Viết ra giấy bằng bút. Đừng chụp ảnh, gõ vào ghi chú, gửi email hay lưu lên đám mây. Điện thoại đồng bộ ảnh và tệp lên các tài khoản trực tuyến, và những tài khoản đó có thể bị xâm nhập.

Không bao giờ nhập vào một trang web. Ví thật chỉ hỏi cụm từ khi chính bạn chọn khôi phục ví, bên trong ứng dụng hoặc trên thiết bị.

Không bao giờ đưa cho ai. Không nhân viên hỗ trợ, sàn giao dịch, nhà phát triển hay chính phủ nào cần nó. Ai hỏi là kẻ đang trộm của bạn.

Giữ đúng thứ tự. Các từ chỉ dùng được theo đúng trình tự đã hiển thị. Hãy đánh số khi viết.

Kiểm tra chữ viết. Mỗi từ trong danh sách có thể nhận ra qua bốn chữ cái đầu. Viết đủ rõ để mười năm sau vẫn đọc được.

Điều gì có thể xảy ra

Mất cụm từ, thiết bị vẫn chạy. Bạn chỉ cách việc mất tất cả đúng một chiếc điện thoại hỏng. Hãy sao lưu ngay.
Mất cụm từ, mất thiết bị. Không ai lấy lại được coin.
Cụm từ bị lộ. Hãy coi như nó đã bị xâm phạm. Chuyển coin ngay sang ví có cụm từ mới. Bài học 40 giải thích cách làm.

Lưu ý về tính tương thích

Hầu hết các ví dùng cùng tiêu chuẩn, nên cụm từ của ví này thường dùng được ở ví khác. Điều này không được đảm bảo. Các ứng dụng khác nhau có thể suy ra khóa theo cách hơi khác nhau. Nếu ví khôi phục trông như trống rỗng, hãy xem tài liệu hướng dẫn của ví trước khi hoảng hốt.

Bài học 30 nói về cách và nơi cất giữ cụm từ.