Sao lưu cụm từ khôi phục

Bản sao lưu cụm từ khôi phục phải chống chịu được hai mối nguy trái ngược nhau. Một là làm mất nó. Hai là người khác tìm thấy nó. Cách cất giữ tốt sẽ cân bằng cả hai.

Hai mối nguy

Mất. Hỏa hoạn, lũ lụt, chuyển nhà, một người thân thích dọn dẹp, hoặc đơn giản là quên mình để ở đâu.
Lộ. Kẻ trộm, khách đến nhà, người dọn dẹp, hay bất kỳ ai nhìn thấy ảnh của nó.

Mỗi lựa chọn dưới đây đều đánh đổi cái này lấy cái kia. Nhiều bản sao hơn giúp chống mất nhưng tăng khả năng bị lộ.

Không để nó trên bất kỳ màn hình nào

Quy tắc đầu tiên không có ngoại lệ. Đừng lưu cụm từ:

Trong ảnh hoặc ảnh chụp màn hình
Trong ứng dụng ghi chú, tài liệu hay email
Trên lưu trữ đám mây
Trong trình quản lý mật khẩu

bitcoin.org cảnh báo rằng "bất kỳ bản sao lưu nào lưu trên mạng đều rất dễ bị đánh cắp". Phần mềm độc hại lùng sục thiết bị để tìm chính thứ này.

Giấy

Ban đầu dùng giấy là ổn. Dùng bút, viết rõ ràng và đánh số các từ. Điểm yếu của giấy là lửa, nước và phai mực.

Những cải thiện đơn giản:

Dùng giấy tốt và mực không phai.
Cho vào túi chống nước và dán kín.
Cất trong hộp chống cháy hoặc két sắt.

Kim loại

Với khoản tiết kiệm bạn định giữ nhiều năm, hãy cân nhắc bản sao lưu bằng kim loại. Đó là những tấm thép mà bạn dập, khắc hoặc đục các từ lên.

Kỹ sư Jameson Lopp đã thử độ bền của 75 sản phẩm loại này trước nhiệt, ăn mòn và lực ép. Kết luận chung của ông hữu ích dù bạn mua loại nào: "Càng đơn giản càng tốt: càng nhiều bộ phận thì càng nhiều điểm có thể hỏng." Trong các thử nghiệm của ông, tấm đặc nguyên khối nằm trong số các thiết kế bền nhất và đáng tiền nhất.

Tránh mọi sản phẩm sao lưu mà nhà sản xuất tạo ra hoặc có thể biết cụm từ của bạn.

Bao nhiêu bản, cất ở đâu?

Lời khuyên của bitcoin.org là "những điểm hỏng duy nhất là điều tệ cho bảo mật". Một cách sắp xếp thực tế:

Hai bản ở hai nơi tách biệt, để một trận hỏa hoạn hay lũ lụt không thể phá hủy cả hai.
Mỗi nơi đều khóa và riêng tư, như két sắt ở nhà và két an toàn ở ngân hàng, hoặc két của một người thân đáng tin.
Không để cạnh ví cứng. Nếu kẻ trộm tìm thấy cả hai, mã PIN chẳng cản được gì.

Đừng dán nhãn bản sao lưu bằng những từ như "bitcoin" hay "ví".

Đừng tự nghĩ ra cách riêng

Có người mất coin vì những ý tưởng khôn khéo: chia cụm từ làm đôi, đổi thứ tự các từ, giấu từ trong một cuốn sách. Những cách này khiến bạn và gia đình khó khôi phục hơn và thường làm bảo mật yếu đi. Nếu muốn bảo vệ mạnh hơn, hãy dùng các công cụ chuẩn trong Bài học 38.

Bảo quản

Thử nó. Bản sao lưu chưa được chứng minh cho đến khi bạn khôi phục từ nó, như trong Bài học 27 và 29.
Kiểm tra mỗi năm một lần. Xác nhận nó vẫn còn đó và vẫn đọc được.
Giữ kín. Càng ít người biết bạn giữ crypto, càng ít người đi tìm.
Tính đến gia đình. Bài học 39 nói về chuyện gì xảy ra nếu bạn không còn.