Khóa công khai, khóa riêng tư và địa chỉ

Mỗi chiếc ví đều dựa trên ba thành phần liên kết: một khóa riêng tư, một khóa công khai và một địa chỉ. Một cái phải giữ bí mật, hai cái chia sẻ được an toàn. Bài học này cho thấy chúng khớp với nhau thế nào.

Khóa riêng tư

Khóa riêng tư là một con số ngẫu nhiên rất lớn. Nó dài 256 bit, được Ethereum viết thành 64 ký tự. Ví của bạn tự tạo ra nó.

Khóa riêng tư là thứ ký giao dịch. Ai có nó thì tiêu được coin. Nó không bao giờ cần rời khỏi ví của bạn, và không ai khác cần nhìn thấy nó.

Khóa công khai

Khóa công khai được tính từ khóa riêng tư bằng một phép toán một chiều. Đi theo chiều xuôi thì nhanh. Đi ngược, từ khóa công khai ra khóa riêng tư, thì trên thực tế là không thể.

Khóa công khai giúp mạng lưới kiểm tra chữ ký của bạn. Nó không tạo ra được chữ ký.

Địa chỉ

Địa chỉ là một mã ngắn hơn được suy ra từ khóa công khai. Đó là thứ bạn đưa cho người khác để họ trả tiền cho bạn.

• Địa chỉ Ethereum dài 42 ký tự và bắt đầu bằng 0x.
• Địa chỉ Bitcoin bắt đầu bằng 1, 3 hoặc bc1, tùy loại.

Chữ ký hoạt động thế nào

Khi bạn gửi coin, ví dùng khóa riêng tư để tạo chữ ký cho đúng giao dịch đó. Các nút dùng khóa công khai của bạn để kiểm tra. Chữ ký chứng minh chủ của khóa đã phê duyệt khoản thanh toán này mà không để lộ khóa.

Chữ ký không thể dùng lại. Đổi số tiền hay người nhận là nó không còn khớp nữa.

Có ai đoán được khóa không?

Số lượng khóa 256 bit có thể có là một con số 78 chữ số. Đoán ra một khóa có chứa coin không phải là kiểu tấn công thực tế, kể cả khi dùng mọi máy tính trên Trái Đất.

Các vụ trộm thật diễn ra theo cách khác: người ta bị lừa tiết lộ khóa, hoặc phần mềm độc hại sao chép khóa. Toán học không phải điểm yếu.

Chia sẻ địa chỉ

Đưa địa chỉ cho người khác không giúp ai lấy được coin của bạn. Nhưng nó có cái giá về quyền riêng tư. Ai biết địa chỉ của bạn đều xem được số dư và lịch sử của nó.

Vì thế ví Bitcoin cho bạn một địa chỉ mới cho mỗi lần thanh toán. Tất cả đều thuộc cùng một ví. Trên Ethereum, người ta thường dùng đi dùng lại một địa chỉ, nên mọi thứ gửi tới đó đều hiện ra cùng nhau.

Một cụm từ đứng sau nhiều khóa

Bạn hiếm khi nhìn thấy một khóa riêng tư ở dạng thô. Ví hiện đại tạo mọi khóa của bạn từ một danh sách từ duy nhất, gọi là cụm từ khôi phục (seed phrase). Bài học 23 giải thích điều này.