"Merkezi ve merkeziyetsiz borsa (CEX ve DEX)"

Merkezi borsa, yani CEX, bir şirkettir. Müşterilerin parasını ve coinlerini tutar, alıcıları satıcılarla eşleştirir. Merkeziyetsiz borsa, yani DEX, bir akıllı sözleşmeler kümesidir. Kendi cüzdanınızdan bir token havuzuna karşı işlem yaparsınız ve coinlerinizi hiçbir şirket tutmaz.

Yan yana

Neye güveniyorsunuz?

Merkezi bir borsada bakiyeniz, şirketin veritabanındaki bir kayıttır. Anahtarlara değil, şirket üzerinde bir alacak hakkına sahipsiniz. Borsalar hacklendi, çekimleri dondurdu ve iflas etti. Ders 12 üç örnek veriyor.

Merkeziyetsiz bir borsada anahtarlarınızı siz tutarsınız. Koda güvenirsiniz. Sözleşmede bir açık varsa ya da yanlış şeyi onaylarsanız, kimsenin zararınızı karşılama yükümlülüğü yoktur.

Bir işlemin maliyeti

• Merkezi: bir işlem ücreti, alım-satım farkı (spread) ve yatırma ile çekme ücretleri.
• Merkeziyetsiz: havuzun ücreti, işlemin ağ ücreti ve kendi işleminizin fiyat etkisi. Küçük bir havuzda büyük bir işlem fiyatı aleyhinize hareket ettirir. Başarısız bir takas da yine ağ ücretine mal olur.

Sahte tokenler

Merkezi bir borsa neyi listeleyeceğine kendisi karar verir. Merkeziyetsiz bir borsada ise herkes ünlü bir tokenle aynı ada ve sembole sahip bir token oluşturabilir. Tek güvenilir tanımlayıcı, projenin resmî sitesinden alınan tokenin sözleşme adresidir.

Hangisiyle başlamalı?

Yeni başlayanların çoğu merkezi bir borsayla başlar; çünkü banka parasını kabul eder ve bir yardım masası vardır. Ders 13, birini seçmek için bir kontrol listesi veriyor. Merkeziyetsiz bir borsa yalnızca kontrol ettiğiniz bir cüzdandan çalışır; bunu da Seviye 2 öğretir.